Bull- en bearmarkten in crypto

Een bullmarkt is een lange periode van stijgende koersen en groeiend optimisme; een bearmarkt is een lange periode van dalende koersen en pessimisme. In crypto zijn beide fases meestal extremer dan op de aandelenmarkt, met heftigere rally’s, diepere dalingen en snellere omslagen in sentiment.

Weten in wat voor markt je zit, vertelt je niet wat er hierna gebeurt, maar het helpt je begrijpen waarom mensen zich gedragen zoals ze doen – en de meest gemaakte fouten in elke fase te vermijden.

Wat bull- en bearmarkten betekenen

De termen komen uit de traditionele financiële wereld. Een stier (bull) valt aan door zijn hoorns omhoog te stoten; een beer (bear) haalt met zijn klauw naar beneden uit. De labels beschrijven een trend die weken tot maanden of langer duurt, samen met de beleggerspsychologie die erbij hoort. Ons artikel Zo houd je een cryptotradingdagboek bij gaat hier verder op in.

Op aandelenmarkten wordt een daling van 20% of meer vanaf een recente piek vaak als werkdefinitie van een bearmarkt gebruikt. Crypto-assets bewegen regelmatig zoveel in korte tijd, dus in crypto worden de termen losser gebruikt, meestal om de bredere richting van Bitcoin en de markt als geheel te beschrijven.

Korte bewegingen tegen de hoofdtrend in hebben eigen namen. Een korte stijging tijdens een bearmarkt wordt vaak een ‘relief rally’ of ‘bearmarktrally’ genoemd. Een tijdelijke daling tijdens een bullmarkt heet meestal een ‘correctie’ of ‘terugval’. Wil je verder lezen? Lees dan Welke cryptosectoren doorstonden eerdere bearmarkten het best?

Zo herken je elke fase

Geen enkel signaal is op zichzelf betrouwbaar. Tools zoals de Crypto Fear & Greed Index vatten het sentiment samen, en langetermijngemiddelden tonen de richting van de trend, maar beide lopen achter op de werkelijkheid. Onze gids over verstandig gebruik van de Fear & Greed Index legt de beperkingen uit.

Waarom cryptocycli zo extreem zijn

Verschillende kenmerken maken hausses en crashes in crypto heftiger dan op veel andere markten:

• Kleine, jonge markten. Veel tokens hebben weinig liquiditeit, waardoor bescheiden aan- of verkopen de prijs flink bewegen.
• Hefboom. Makkelijke toegang tot geleend geld versterkt bewegingen in beide richtingen en kan kettingen van gedwongen verkopen in gang zetten.
• Narratieven. Koersen volgen vaak verhalen – een nieuwe technologie, een nieuwe sector, een goedkeuring – voordat het werkelijke gebruik bijtrekt.
• Handel rond de klok. De markten sluiten nooit, dus paniek en euforie kunnen zich zonder pauze opbouwen.

Sommige beleggers koppelen cryptocycli aan de bitcoin-halving, die het nieuwe aanbod ongeveer om de vier jaar verlaagt. Anderen wijzen op rentes en wereldwijde liquiditeit. Over deze patronen wordt gediscussieerd, en eerdere cycli bieden geen garantie voor toekomstige. Voor een breder beeld, lees cycli in de cryptomarkt uitgelegd.

Veelgemaakte fouten in een bullmarkt

1. 1Kopen omdat de koersen stijgen. Angst om iets te missen zorgt ervoor dat mensen dicht bij de top kopen.
2. 2Te veel hefboom gebruiken. Winsten lijken makkelijk tot een plotselinge daling een positie wegvaagt.
3. 3Onderzoek overslaan. Nieuwe tokens zonder product kunnen een tijdlang puur op hype stijgen.
4. 4Nooit winst nemen. Veel beleggers zien hun winst verdampen omdat ze geen plan hadden.
5. 5Influencers vertrouwen. Betaalde promoties vermenigvuldigen zich in bullmarkten.

Veelgemaakte fouten in een bearmarkt

1. 1In paniek verkopen op de bodem. Alles verkopen na een grote daling zet verliezen vast die een plan misschien had kunnen voorkomen.
2. 2Verliezen najagen. Riskante gokken om het ‘terug te verdienen’ maken verliezen vaak groter.
3. 3Trappen in herstelfraude. Oplichters richten zich op mensen die geld kwijt zijn en beloven het tegen betaling terug te halen.
4. 4Geld laten staan op zwakke platforms. Uitleenplatforms en exchanges zijn in eerdere neergangen omgevallen, waarbij klantgeld werd bevroren.
5. 5Stoppen met leren. Rustige markten zijn vaak het beste moment om projecten in alle rust te bestuderen.

Waarom toppen en bodems zo moeilijk te herkennen zijn

Marktfases zijn meestal pas achteraf duidelijk. Op de top van een bullmarkt lijken de koersen vaak het sterkst en is het nieuws het positiefst; op de bodem van een bearmarkt voelen de vooruitzichten meestal hopeloos. Precies daarom kopen zoveel mensen hoog en verkopen ze laag.

Een paar redenen waarom timing onbetrouwbaar is:

• Trends kunnen langer duren dan verwacht. Een ‘oververhitte’ markt kan nog maandenlang blijven stijgen.
• Valse signalen komen vaak voor. Relief rally’s in een bearmarkt kunnen eruitzien als het begin van een nieuwe bullmarkt, en scherpe correcties in een bullmarkt als het einde ervan.
• Externe gebeurtenissen grijpen in. Nieuws over regelgeving, omvallende exchanges of renteveranderingen kunnen een trend plotseling keren.
• Indicatoren zijn gebaseerd op historische data. Ze beschrijven wat er is gebeurd, niet wat er gaat gebeuren.

In plaats van het exacte keerpunt te willen raken, richten veel beleggers zich op bandbreedtes: ze kopen alleen als ze er gerust op zijn verdere dalingen uit te zitten, en bouwen geleidelijk af als een positie groter is geworden dan gepland.

Risicobeheer in elke markt

Je hoeft de markt niet te voorspellen om jezelf te beschermen. Praktische gewoontes zijn onder meer:

• Kies je positiegrootte zo dat een groot verlies te overleven is. Onze gids over positiegrootte en risicobeheer legt uit hoe.
• Leg je plan vooraf vast, inclusief wanneer je zou bijkopen, afbouwen of stoppen.
• Overweeg geleidelijk te kopen in plaats van alles in één keer te beleggen, als dat bij je situatie past.
• Vermijd of beperk hefboomgebruik, vooral als je nieuw bent.
• Bewaar je langetermijnbezit in eigen beheer of op goed gereguleerde platforms.

Conclusie

Bull- en bearmarkten beschrijven de grote trend en de emoties die hem aandrijven. Crypto schommelt sneller en verder tussen beide dan de meeste beleggingen, wat discipline beloont en impulsiviteit bestraft. Probeer niet de volgende omslag te timen, maar bepaal je posities zorgvuldig, plan je acties vooraf en blijf sceptisch tegenover iedereen die beweert precies te weten waar de markt naartoe gaat.