โทเคนฮันนีพอต: ทำไมซื้อได้แต่ขายไม่ได้เลย
โทเคนฮันนีพอตยอมให้คุณซื้อแต่บล็อกไม่ให้ขาย เรียนรู้ว่าสัญญาหลอกลวงเหล่านี้ทำงานอย่างไร สัญญาณเตือนที่ควรตรวจสอบ และวิธีหลีกเลี่ยงไม่ให้ติดกับดัก
โทเคนฮันนีพอต (honeypot) คือโทเคนหลอกลวงที่สมาร์ตคอนแทรกต์ยอมให้คุณซื้อได้แต่หยุดไม่ให้คุณขาย ไม่ว่าจะด้วยการบล็อกการขายโดยตรง หรือทำให้การขายมีต้นทุนสูงจนคุณแทบไม่ได้อะไรกลับมา กราฟจึงดูเหมือนขึ้นอย่างเดียว เพราะมีแค่ผู้สร้างที่ขายได้ และกราฟทางเดียวแบบนี้เองที่ล่อผู้ซื้อรายใหม่เข้ามา
ฮันนีพอตพบได้บ่อยบนกระดานเทรดแบบกระจายศูนย์ (DEX) ซึ่งใครก็สร้างโทเคนและพูลซื้อขายได้ในไม่กี่นาทีโดยไม่มีการตรวจสอบ เป้าหมายคือคนที่รีบซื้อหลังเห็นโทเคนที่กำลังเป็นกระแส โพสต์ “เหรียญ 100x ตัวต่อไป” หรือการเรียกเหรียญใน Telegram การรู้ว่ามันทำงานอย่างไรช่วยให้คุณจับได้เกือบทั้งหมดก่อนจะเสียเงินแม้แต่บาทเดียว
โทเคนฮันนีพอตทำงานอย่างไร
บนบล็อกเชนอย่าง Ethereum และ BNB Smart Chain โทเคนคือสมาร์ตคอนแทรกต์ ฟังก์ชันโอนของมันเป็นตัวตัดสินว่าการโอนจะได้รับอนุญาตหรือไม่และจะไปถึงปลายทางเท่าใด ฮันนีพอตซ่อนเงื่อนไขเพิ่มเติมไว้ในฟังก์ชันนั้น
เทคนิคที่พบบ่อย ได้แก่
- 1บล็อกการขาย การโอนเข้าพูลของ DEX (ซึ่งก็คือการขาย) จะล้มเหลวสำหรับทุกคนที่ไม่อยู่ในรายชื่อที่อนุญาต
- 2บัญชีดำ เจ้าของสามารถเพิ่มวอลเล็ตใดก็ได้เข้าบัญชีดำ แล้วสัญญาจะปฏิเสธการโอนของวอลเล็ตนั้น บางสัญญาขึ้นบัญชีดำผู้ซื้อทุกคนโดยอัตโนมัติ
- 3ภาษีที่ปรับได้ เจ้าของสามารถขึ้นค่าธรรมเนียมการขายเป็น 99% หรือ 100% หลังจากคนซื้อไปแล้ว ทำให้การขายแทบไม่ได้อะไรกลับมา
- 4เพดานการขายที่ซ่อนไว้ สัญญายอมให้คุณขายได้เพียงจำนวนเล็กน้อยมากต่อธุรกรรมหรือต่อวัน
- 5สวิตช์การซื้อขาย แฟล็ก “เปิดการซื้อขาย” ที่เจ้าของปิดได้สำหรับทุกคนยกเว้นตัวเอง
เพราะผู้สร้างยังขายได้ เขาจึงทำกำไรออกไปหรือถอนสภาพคล่อง (พูลของสินทรัพย์คู่ที่ทำให้การซื้อขายเกิดขึ้นได้) ได้ทันที เรื่องนี้มักมาคู่กับ rug pull
สัญญาณเตือนก่อนซื้อ
| สิ่งที่ตรวจ | ความเสี่ยงต่ำกว่า | ความเสี่ยงสูงกว่า |
|---|---|---|
| ซอร์สโค้ด | ยืนยันแล้วบนบล็อกเอกซ์พลอเรอร์ | ไม่ได้ยืนยันหรือถูกซ่อน |
| ประวัติการซื้อขาย | มีทั้งการซื้อและการขายจากหลายวอลเล็ต | ซื้อจำนวนมาก แต่ขายสำเร็จน้อยมากหรือไม่มีเลย |
| อำนาจของเจ้าของ | สละแล้วหรือถูกจำกัด พร้อมไทม์ล็อก | เจ้าของเปลี่ยนค่าธรรมเนียม ขึ้นบัญชีดำ หรือหยุดการซื้อขายได้ |
| สภาพคล่อง | ล็อกไว้เป็นระยะเวลาที่มีนัยสำคัญ | ไม่ได้ล็อกหรือถือโดยผู้ดีพลอยสัญญา |
| ภาษี | ต่ำและกำหนดตายตัวในโค้ด | สูง หรือเจ้าของปรับได้ |
| ผู้ถือ | กระจายตัวกว้าง | วอลเล็ตไม่กี่ใบถือซัพพลายส่วนใหญ่ |
สัญญาณที่บอกได้ชัดที่สุดคือรายการธุรกรรม บนบล็อกเอกซ์พลอเรอร์ ให้ดูการโอนโทเคนเข้าที่อยู่ของพูล ถ้ามีวอลเล็ตหลายสิบใบซื้อ แต่ไม่มีใครขายเลย (นอกจากที่อยู่เฉพาะหนึ่งหรือสองที่อยู่) ให้ถือว่าเป็นฮันนีพอต
วิธีตรวจสอบโทเคนทีละขั้นตอน
- 1ยืนยันที่อยู่สัญญา จากแหล่งทางการ คู่มือของเราเรื่องวิธีตรวจสอบที่อยู่สัญญาอย่างเป็นทางการของโทเคนอธิบายวิธีทำ
- 2เปิดสัญญาบนบล็อกเอกซ์พลอเรอร์ แล้วตรวจว่าซอร์สโค้ดได้รับการยืนยันหรือไม่ โค้ดที่ไม่ได้ยืนยันหมายความว่าคุณไม่สามารถเห็นว่ามันทำอะไร
- 3มองหาฟังก์ชันเสี่ยง เช่น
setFee,setTax,blacklist,setMaxTx,pauseหรือฟังก์ชันที่เพิ่มที่อยู่เข้ารายชื่อยกเว้น การมีฟังก์ชันเหล่านี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็นกลโกง แต่ใครเรียกใช้ได้คือสิ่งสำคัญ บทความของเราเรื่องวิธีตรวจสอบภาษีโทเคนและข้อจำกัดการโอนอธิบายสิ่งที่ควรมองหา - 4ตรวจสอบความเป็นเจ้าของ มีที่อยู่เจ้าของหรือไม่ และได้สละความเป็นเจ้าของแล้วหรือยัง พึงระวังว่าการสละความเป็นเจ้าของไม่ช่วยอะไรหากโค้ดมีกับดักที่ฝังไว้ตายตัวอยู่แล้ว ดูคำอธิบายเรื่องการสละความเป็นเจ้าของ
- 5อ่านประวัติการซื้อขาย เพื่อหาการขายที่สำเร็จจากวอลเล็ตทั่วไป
- 6ใช้เครื่องมือตรวจฮันนีพอต เป็นสัญญาณเสริม เครื่องมือเหล่านี้จำลองการซื้อและการขาย แล้วรายงานผลลัพธ์และภาษี
- 7ทดสอบด้วยเงินจำนวนน้อยมาก เฉพาะเมื่อทุกอย่างดูปลอดภัย และยอมรับว่าแม้แต่วิธีนี้ก็ถูกปั่นได้
ทำไมเครื่องมือตรวจและการทดลองขายจึงถูกหลอกได้
มิจฉาชีพรู้จักเครื่องมือเหล่านี้ดี ฮันนีพอตบางตัว
- ยอมให้ขายได้ในช่วงไม่กี่นาทีหรือไม่กี่บล็อกแรก แล้วจึงเปิดข้อจำกัด
- ใส่ที่อยู่ที่เครื่องมือตรวจมักใช้จำลองไว้ในไวต์ลิสต์
- ปล่อยให้การขายจำนวนน้อยผ่านไป แต่บล็อกการขายจำนวนมาก
- เก็บฟังก์ชันของเจ้าของที่ขึ้นภาษีได้ในภายหลังไว้ ทำให้โทเคนผ่านการตรวจวันนี้และขังผู้ซื้อในวันพรุ่งนี้
นี่คือเหตุผลที่อำนาจของเจ้าของสำคัญกว่าการทดสอบครั้งใดครั้งหนึ่ง ถ้าวอลเล็ตหนึ่งใบเปลี่ยนกฎได้หลังจากคุณซื้อ ก็เท่ากับคุณไว้ใจวอลเล็ตนั้นอย่างสมบูรณ์
ฮันนีพอตหาเหยื่ออย่างไร
ฮันนีพอตแทบไม่เคยพึ่งโชค ช่องทางโปรโมตที่พบบ่อย ได้แก่
- กลุ่ม “เรียกเหรียญ” ใน Telegram และ Discord ที่ประกาศโทเคนใหม่ว่าเป็นของใหญ่ตัวต่อไป ซึ่งมักดำเนินการโดยผู้สร้างเอง
- รายการเทรนด์บนเว็บไซต์ข้อมูล DEX ที่ผู้สร้างซื้อโทเคนของตัวเองซ้ำ ๆ เพื่อไต่อันดับ
- ชื่อเลียนแบบ โปรเจกต์จริงหรือหัวข้อที่กำลังเป็นกระแส เพื่อให้คนที่ค้นหาโทเคนจริงไปเจอของปลอม
- โพสต์แบบจ่ายเงินและกระแสปลอม บนโซเชียลมีเดีย พร้อมภาพหน้าจอกราฟที่พุ่งขึ้น
ถ้าคุณพบโทเคนผ่านช่องทางใดช่องทางหนึ่งเหล่านี้ ให้ชะลอลง ความเร่งรีบคือส่วนหนึ่งของกับดัก
ควรทำอย่างไรหากติดกับแล้ว
ถ้าคุณซื้อโทเคนที่ขายไม่ได้ไปแล้ว
- หยุดส่งเงิน อย่าจ่ายเงินให้ใครที่อ้างว่า “ปลดล็อก” โทเคนหรือกู้คืนให้ได้โดยเรียกค่าธรรมเนียม นั่นคือกลโกงกู้เงินคืน
- เพิกถอนการอนุมัติ ที่คุณให้ไว้กับโทเคนหรือสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายงานโทเคน ไปยังอินเทอร์เฟซของ DEX บล็อกเอกซ์พลอเรอร์ (หลายแห่งให้ติดธงโทเคนได้) และแจ้งเราผ่านแบบฟอร์มรายงานของเรา เพื่อให้ผู้ซื้อคนอื่นได้รับคำเตือน
- บันทึกรายละเอียด (ที่อยู่สัญญา แฮชธุรกรรม และที่ที่คุณพบโทเคน) ไว้เผื่อต้องแจ้งความกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สรุป
ฮันนีพอตได้ผลเพราะผู้ซื้อเห็นกราฟที่พุ่งขึ้นแล้วคิดว่าจะออกเมื่อไรก็ได้ ก่อนซื้อโทเคนใหม่ใด ๆ ให้ยืนยันที่อยู่สัญญา อ่านประวัติการซื้อขายเพื่อหาการขายจริง ตรวจว่าเจ้าของเปลี่ยนอะไรได้บ้าง และใช้เครื่องมือตรวจเป็นเพียงส่วนเสริม ไม่ใช่คำตัดสิน ถ้าโค้ดหรือเจ้าของสามารถหยุดไม่ให้คุณขายได้ อย่าซื้อ
คำถามที่พบบ่อย
โทเคนฮันนีพอตคืออะไร
โทเคนฮันนีพอตคือโทเคนหลอกลวงที่สมาร์ตคอนแทรกต์ยอมให้คนซื้อได้แต่ป้องกันไม่ให้ขาย หรือทำให้การขายมีต้นทุนสูงจนไม่มีประโยชน์ กราฟราคาจึงขึ้นอย่างเดียวเพราะไม่มีใครขายได้นอกจากผู้สร้าง ซึ่งดึงดูดผู้ซื้อเพิ่มขึ้นจนกระทั่งผู้สร้างถอนสภาพคล่องออกไป
ฉันจะได้เงินคืนจากโทเคนฮันนีพอตไหม
โดยทั่วไปไม่ได้ ข้อจำกัดถูกเขียนไว้ในสัญญา และผู้สร้างมักถอนสภาพคล่องของพูลออกเมื่อมีคนซื้อมากพอ ให้รายงานโทเคนไปยังแพลตฟอร์มที่คุณพบมัน หยุดโต้ตอบกับสัญญาที่เกี่ยวข้องทั้งหมด และระวังใครก็ตามที่เสนอจะกู้เงินคืนให้โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียม
เครื่องมือตรวจฮันนีพอตจับได้ทุกกลโกงไหม
ไม่ได้ เครื่องมือตรวจจะจำลองการซื้อและการขาย แล้วมองหารูปแบบที่รู้จัก ซึ่งจับฮันนีพอตได้จำนวนมาก แต่มิจฉาชีพสามารถหน่วงเวลาการเปิดข้อจำกัด ใส่วอลเล็ตทดสอบไว้ในไวต์ลิสต์ หรือเปลี่ยนการตั้งค่าหลังเปิดตัวผ่านฟังก์ชันผู้ดูแลได้ ให้ถือว่าผลลัพธ์ที่ผ่านเป็นเพียงข้อมูลหนึ่ง ไม่ใช่หลักฐานว่าโทเคนปลอดภัย
ภาษีขายที่สูงเท่ากับฮันนีพอตหรือไม่
ไม่เสมอไป แต่อาจได้ผลแบบเดียวกัน บางสัญญายอมให้เจ้าของปรับภาษีขายเป็น 90 หรือ 100 เปอร์เซ็นต์ได้ทุกเมื่อ ซึ่งเท่ากับขังผู้ถือไว้ ให้ตรวจสอบว่าภาษีถูกกำหนดตายตัวในโค้ดหรือเจ้าของปรับได้